Tổng hợp các loại cảm biến trên ô tô thường gặp

Các loại cảm biến trên ô tô đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau như thu thập dữ liệu, hỗ trợ kiểm soát động cơ, tối ưu nhiên liệu và tăng cường an toàn khi vận hành. Tùy vị trí, mỗi cảm biến sẽ ghi nhận những thông tin riêng và truyền tín hiệu đến hệ thống điều khiển để đưa ra các điều chỉnh phù hợp. Trong bài viết dưới đây, AGM Workshop sẽ chia sẻ chức năng của các loại cảm biến trên ô tô.

9 loại cảm biến động cơ phổ biến trên ô tô 

Nhóm cảm biến động cơ là một trong những nhóm quan trọng nhất trong các loại cảm biến trên ô tô. Chúng tập trung ghi nhận các thông số liên quan đến quá trình vận hành và lượng khí nạp, từ đó hỗ trợ ECU tính toán thời điểm phun nhiên liệu, đánh lửa và những điều chỉnh cần thiết. 

1. Cảm biến vị trí trục khuỷu CKP

Cảm biến theo dõi vị trí và tốc độ quay của động cơ trục khuỷu, cung cấp dữ liệu cho ECU để xác định vị trí piston và thời điểm phun nhiên liệu, đánh lửa. Khi CKP gặp vấn đề, xe có thể khó khởi động, động cơ yếu, tăng tốc không ổn định, rung lắc hoặc tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn. Nếu lỗi nặng, xe có thể gặp tình trạng không thể khởi động. 

2. Cảm biến vị trí trục cam CPS

CPS xác định vị trí và tốc độ quay của trục cam, cung cấp dữ liệu cho ECU để xác định trạng thái của chu kỳ động cơ và phối hợp điều khiển phun nhiên liệu, đánh lửa. Cảm biến trục cam và trục khuỷu thường phối hợp với nhau nhằm cung cấp dữ liệu cần thiết cho quá trình điều khiển động cơ. Nếu CPS bị lỗi, xe có thể khó hoặc không thể khởi động, công suất động cơ giảm, tốc độ di chuyển không đều và mức tiêu hao nhiên liệu tăng. 

3. Cảm biến kích nổ KNK

Cảm biến kích nổ KNK còn được gọi là cảm biến tiếng gõ, có khả năng ghi nhận âm thanh và rung động bất thường trong động cơ. Tín hiệu này được chuyển đến ECU để hệ thống nhận biết và xử lý tình trạng kích nổ. Khi KNK gặp lỗi, đèn Check Engine có thể sáng và động cơ có thể xuất hiện tình trạng kích nổ. Nếu vấn đề kéo dài, hiệu suất vận hành có thể bị ảnh hưởng. 

4. Cảm biến vị trí bướm ga TPS

TPS đo góc mở và vị trí của bướm ga rồi truyền tín hiệu đến ECU. Dựa trên dữ liệu này, hệ thống có thể đánh giá tải động cơ và điều chỉnh lượng nhiên liệu phun vào buồng đốt. Khi TPS hoạt động không chính xác, tốc độ động cơ có thể không ổn định, khả năng tăng tốc giảm và mức tiêu hao nhiên liệu tăng.

5. Cảm biến lưu lượng khí nạp MAF

MAF đo lượng không khí đi vào buồng đốt và gửi thông tin đến ECU. Từ dữ liệu này, ECU tính toán lượng nhiên liệu phun và góc đánh lửa phù hợp nhằm hỗ trợ hiệu suất vận hành và mức tiêu hao nhiên liệu. MAF bị lỗi có thể khiến động cơ hoạt động không êm, công suất giảm, tiêu hao nhiên liệu tăng hoặc thậm chí chết máy đột ngột. 

6. Cảm biến áp suất khí nạp MAP

MAP ghi nhận áp suất trong đường khí nạp và truyền tín hiệu đến ECU để hệ thống tính toán lượng nhiên liệu cần đưa vào buồng đốt. Khi MAP gặp lỗi, động cơ có thể giảm công suất, hoạt động không êm, tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn và đèn Check Engine có thể sáng. 

7. Cảm biến nhiệt độ khí nạp IAT

IAT có chức năng đo nhiệt độ khí nạp và truyền dữ liệu đến hệ thống điều khiển. ECU dựa vào thông tin này để tính toán các thông số liên quan đến lượng không khí và điều chỉnh lượng nhiên liệu phù hợp. Nếu IAT bị lỗi, mức tiêu hao nhiên liệu có thể tăng và lượng CO, HC trong khí thải có thể vượt mức tiêu chuẩn cho phép. 

8. ECT theo dõi nhiệt độ của nước làm mát 

ECT đo nhiệt độ nước làm mát động cơ và truyền tín hiệu đến ECU. Dữ liệu này được sử dụng để điều chỉnh nhiều hoạt động như góc đánh lửa, thời điểm phun nhiên liệu, quạt làm mát, tốc độ không tải và chuyển số. Khi ECT gặp vấn đề, xe có thể khó khởi động, đồng thời mức tiêu hao nhiên liệu và lượng khí thải có thể tăng.

9. Cảm biến oxy ô tô

Cảm biến oxy được đặt trên đường ống xả để đo lượng oxy còn lại trong khí thải. Tín hiệu thu được được gửi đến ECU nhằm hỗ trợ điều chỉnh lượng nhiên liệu và duy trì tỷ lệ nhiên liệu phù hợp. Khi cảm biến oxy gặp lỗi, động cơ có thể hoạt động không ổn định ở chế độ cầm chừng, tăng tốc kém, hao nhiên liệu hoặc lượng khí thải vượt mức cho phép. 

04 Loại cảm biến vận hành quan trọng trên ô tô 

Nhóm cảm biến vận hành thuộc các loại cảm biến trên ô tô tập trung ghi nhận dữ liệu phục vụ quá trình điều khiển xe và hỗ trợ trải nghiệm lái.

1. Cảm biến tốc độ bánh xe WSS/ABS

Cảm biến tốc độ bánh xe ghi nhận tốc độ quay của bánh xe và truyền dữ liệu đến ECU. Thông tin này được sử dụng để hỗ trợ điều khiển các hệ thống như ABS, TCS và ESC, đồng thời xác định tốc độ di chuyển cũng như quãng đường xe đi được. Nếu cảm biến tốc độ bánh xe gặp lỗi, hoạt động của một số hệ thống trên xe, đặc biệt là các hệ thống an toàn, có thể bị ảnh hưởng. 

2. Cảm biến áp suất lốp TPMS

TPMS theo dõi áp suất bên trong lốp và được chia thành hai loại chính. Hệ thống cảm biến trực tiếp ghi nhận áp suất cùng nhiệt độ của từng lốp rồi hiển thị để người lái nắm rõ tình trạng thực tế. Hệ thống cảm biến gián tiếp thì dựa vào dữ liệu từ cảm biến tốc độ bánh xe để phát hiện sự khác biệt về áp suất giữa các lốp. Cả hai đều hỗ trợ người lái theo dõi tình trạng lốp và hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố liên quan đến áp suất.

3. Cảm biến hộp số

Cảm biến hộp số trên xe số tự động gồm cảm biến tốc độ đầu vào ISS và cảm biến tốc độ đầu ra OSS. Hai cảm biến phối hợp để ghi nhận tốc độ đầu vào, đầu ra và gửi dữ liệu đến bộ điều khiển hệ thống truyền lực. Dựa trên thông tin nhận được, hệ thống tính toán tỷ số truyền, điều chỉnh áp suất dầu và đóng mở solenoid để hỗ trợ quá trình chuyển số. Khi cảm biến lỗi, xe có thể chuyển số không mượt hoặc gặp khó khăn khi sang số. 

4. Cảm biến mòn má phanh

Cảm biến cảnh báo mòn má phanh có nhiệm vụ theo dõi mức độ hao mòn của má phanh và gửi tín hiệu cảnh báo đến người lái thông qua hệ thống điều khiển. Khi nhận được cảnh báo, bạn nên đưa xe đi kiểm tra để xác định tình trạng hệ thống phanh và có hướng xử lý phù hợp. 

03 Loại cảm biến hỗ trợ tiện nghi và chức năng khác 

Bên cạnh cảm biến động cơ và vận hành, các loại cảm biến trên ô tô còn bao gồm những loại hỗ trợ bạn trong quá trình đỗ xe và sử dụng tính năng tiện nghi.

1. Cảm biến hỗ trợ lùi xe và nhận diện khoảng cách 

Cảm biến lùi, còn gọi là cảm biến khoảng cách hoặc cảm biến hỗ trợ đỗ xe, giúp phát hiện vật cản phía sau xe. Tùy loại, hệ thống có thể sử dụng cảm biến điện từ hoặc siêu âm và đưa ra cảnh báo bằng âm thanh hoặc hình ảnh. 

2. Cảm biến theo dõi vị trí bàn đạp ga, phanh 

Cảm biến vị trí bàn đạp ghi nhận mức độ tác động của người lái lên bàn đạp và gửi tín hiệu đến ECU. Hệ thống sử dụng dữ liệu này để điều khiển các hoạt động liên quan đến bướm ga, lượng nhiên liệu phun và thời điểm chuyển số. 

3. Cảm biến đèn pha tự động

Cảm biến quang học trong hệ thống đèn pha tự động có nhiệm vụ nhận biết điều kiện ánh sáng xung quanh xe. Dữ liệu được truyền đến ECU để hệ thống kích hoạt và điều chỉnh độ sáng, góc chiếu phù hợp khi xe hoạt động trong điều kiện thiếu sáng. 

Vì sao không nên thay cảm biến trên ô tô theo cảm tính?

Không nên thay các loại cảm biến trên ô tô theo cảm tính vì việc này dễ dẫn đến chẩn đoán sai, tốn kém chi phí vô ích và làm xe hoạt động kém ổn định hơn. Mỗi loại cảm biến trên ô tô đảm nhận một nhiệm vụ riêng và các dấu hiệu bất thường có thể liên quan đến nhiều hệ thống khác nhau. Chẳng hạn, một số lỗi cảm biến khiến động cơ khó khởi động, giảm công suất hoặc tăng tiêu hao nhiên liệu, trong khi các loại cảm biến trên ô tô còn lại có ảnh hưởng đến hệ thống phanh, hộp số hoặc hỗ trợ đỗ xe.

Do đó, thay cảm biến chỉ dựa trên một biểu hiện bên ngoài có thể không xác định được đúng bộ phận đang gặp vấn đề. Việc kiểm tra và chẩn đoán giúp xác định đúng nguyên nhân các loại cảm biến trên ô tô trước khi đưa ra phương án xử lý.

Bảng tổng hợp dấu hiệu lỗi trên các loại cảm biến ô tô 

Thời điểm nào cần kiểm tra các loại cảm biến trên ô tô?

Các loại cảm biến trên ô tô thường khó nhận biết hư hỏng bằng mắt thường. Xe thường chỉ xuất hiện các dấu hiệu báo lỗi, hao nhiên liệu, vận hành thiếu ổn định hoặc lỗi điện tử chập chờn. Bạn nên kiểm tra hệ thống cảm biến ngay khi xe có 04 biểu hiện sau:

• Báo lỗi điện tử: Xuất hiện lỗi cá vàng (hoặc đèn sáng lại sau khi xóa lỗi), đèn ABS sáng hoặc cảnh báo điện tử bật lên.
• Lỗi chập chờn: Xe báo nhiều mã lỗi chập chờn không cố định.
• Bất thường động cơ: Máy rung giật, khó nổ hoặc hao xăng bất thường.
• Hệ thống liên quan: Điều hòa hoạt động không ổn định, hộp số sang số bất thường.

Đối với các dòng xe đời mới, việc kiểm tra cần kết hợp máy chẩn đoán ô tô và đo kiểm tín hiệu thực tế của các loại cảm biến trên ô tô. Chỉ dựa vào mã lỗi để thay cảm biến là chưa đủ để kết luận chính xác.

Gara kiểm tra lỗi các loại cảm biến ô tô uy tín tại TP.HCM – AGM Workshop

AGM Workshop tiếp nhận kiểm tra, chẩn đoán và xử lý các vấn đề liên quan đến các loại cảm biến trên ô tô trên nhiều dòng xe đời mới và xe cao cấp. Khi các loại cảm biến trên ô tô xuất hiện dấu hiệu bất thường, xưởng tập trung xác định nguyên nhân trước khi đề xuất hướng khắc phục, với 04 điểm nổi bật sau đây:

• Xác định dấu hiệu bất thường: Kỹ thuật viên ghi nhận các biểu hiện như đèn báo lỗi, động cơ hoạt động không ổn định hoặc bảng đồng hồ hiển thị bất thường để khoanh vùng các loại cảm biến trên ô tô đang có khả năng gặp vấn đề.
• Kiểm tra tín hiệu các loại cảm biến trên ô tô: Sử dụng thiết bị chuyên dùng để chẩn đoán để đọc mã lỗi, theo dõi thông số cảm biến và đối chiếu với dữ liệu vận hành thực tế nhằm xác định tín hiệu có nằm ngoài mức phù hợp hay không.
• Kiểm tra hệ thống: Kiểm tra dây điện, giắc cắm, nguồn cấp, đường truyền tín hiệu và các chi tiết liên quan để loại trừ trường hợp lỗi phát sinh từ hệ thống thay vì bản thân cảm biến.
• Tư vấn phương án xử lý phù hợp: Chỉ đề xuất sửa chữa hoặc thay mới khi đã xác định được nguyên nhân, giúp hạn chế thay cảm biến khi lỗi thực tế đến từ dây dẫn, giắc cắm hoặc bộ phận khác.

Kết luận

Các loại cảm biến trên ô tô được bố trí ở nhiều hệ thống khác nhau, từ động cơ, hộp số, bánh xe đến các tính năng hỗ trợ an toàn và tiện nghi. Mỗi loại cảm biến trên ô tô đảm nhận một nhiệm vụ riêng, vì vậy khi xuất hiện dấu hiệu lạ, việc chẩn đoán chính xác giúp xác định cách khắc phục phù hợp. Nếu xe đang có biểu hiện liên quan đến các loại cảm biến trên ô tô hoặc hệ thống điều khiển, hãy liên hệ AGM Workshop để được tư vấn cụ thể và báo giá chính xác trước khi tiến hành sửa chữa, giúp tối ưu chi phí và thời gian.